Sürücü belgesi alma zorunluluğu; Motorlu
araçların sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayolunda
sürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar, bu konuda sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile
çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası
sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir.
Sürücü adaylarında aranacak şartlar:
Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır;
A) Yaş şartı:
1- A1, A2, F ve H sınıfı sürücü belgesi alacakların 17,
2- B ve G sınıfı sürücü belgesi alacak olanların 18,
3. C, D ve E sınıfı sürücü belgesi alacak olanların 22 (Üniversitelerin sürücü
eğitimi veren yüksek okullarından mezun olanlarda bu şart aranmaz.), yaşını
bitirmiş olmaları,
B) Öğrenim Şartları;
F,G ve H sınıfı sürücü belgesi alacakların ilkokulu,
A1, A2, B, C, D ve E sınıfı sürücülerin ortaokulu veya 8 yıllık temel eğitimi
bitirmiş olmaları,(04/07/2006 tarihli resmi gazatede yayınlanan kanunla
yayınlandığı tarihten itibaren 5 yıl süre ile ilkokul mezunları ehliyet
alabilmektedirler)
C) Sağlık Şartları;
Sürücü belgesi alacakların, resmi ve özel sağlık kuruluşlarında İç Hastalıkları,
Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan Sağlık
Kurulunca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre "Sürücü Olur" raporu almaları
gerekir. Ortopedist bulunmadığı takdirde Genel Cerrahtan, Psikiyatri uzmanı
bulunmadığı durumlarda Nörölog veya Psikologtan görüş alınarak Sağlık Kurulu
kararını verir. Sağlık Kurulu raporuna bir defaya mahsus olmak üzere itiraz
halinde Sağlık Bakanlığı nihai karar için sürücü adayını bir başka Devlet
Hastanesi Sağlık Kurulu'na sevkeder. Ancak, verilen sağlık raporlarının eksik
veya gerçeğe uygun olmamasının tesbiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza
Kanununa göre işlem yapılmakla birlikte, bu tabiplerin daha sonra verecekleri
raporlar da geçersiz sayılır.
D) Eğitim ve sınav şartı;
Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış
olmaları
E) Hükümlü olmama şartları;
Türk Ceza Kanunu'nun 403 ve 404 üncü maddeleri ile 572/2-3 maddelerinden ikiden
fazla ve 1918 Sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun'un 28 ve 29 uncu
maddeleri, 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanunun 12 inci
Maddesinin 3 üncü ve takip eden fıkralarındaki suçlardan hüküm giymemiş
olmaları,
Önceden verilmiş aynı sınıf ve başka sürücü belgesinin bulunmaması, sürücü
belgelerinin süresiz alınmamış olması veya geçici olarak geri alınmış ise
sürenin dolmuş bulunması
Zorunludur.
DIŞ ÜLKELERDEN ALINMIŞ OLAN SÜRÜCÜ BELGELERİNİN,
TÜRK SÜRÜCÜ BELGESİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİ
Türk ve yabancı kişilerin dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile
ülkemizde araç kullanmalarına ve bunların değiştirilmesine ilişkin esaslar
aşağıda gösterilmiştir.
a)Türk vatandaşları ile ilgili kanunlar ile ikili ve taraflı anlaşma hükümleri
saklı kalmak üzere yabancı kişiler, dış ülkelerden alınmış, cinsi için geçerli
sürücü belgeleri ile ülkemizde
yabancı ve Türk plakalı araçları sürebilir.
Ancak;
Turistler ve geçici bir süre için gelenler dışında herhangi bir iş, hizmet veya
eğitim amacıyla ülkemizde bulunan yabancıların ise Konsolosluk veya noter
tarafından tercüme edilmiş tasdikli sürücü belgesi örneklerini sürücü belgesi
ile birlikte yanlarında bulundurmaları mecburidir.
b) Yurda dönüşlerinde Türk vatandaşlarının,
İlgili Kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere de
istekleri halinde yabancıların, dış ülkelerden aldıkları
sürücü belgeleri, eğitim ve sınav şartı aranmadan karşılığı veya dengi olan
sürücü belgeleri ile değiştirilir.
Ancak, Türk vatandaşları yurda dönüşlerinde bir yıl içinde sürücü belgelerini
değiştirmedikleri takdirde, değiştirinceye kadar araç kullanamazlar.
Bu belgeler değiştirilirken;
1- Eğitim ve sınav şartı hariç, sürücü belgesi alacaklar için aranan yaş,
öğrenim, sağlık ve Karayolları Trafik Kanununda belirtilen, Türk Ceza
Kanunundaki belli suçlardan hükümlü olmama şartları aynen aranır.
İkili veya çok taraflı anlaşma hükümleri ile uygulamalar saklı kalmak üzere
yabancılardan diplomatik muafiyeti olanlar için hiçbir şart aranmadan beyanları
ile yetinilir. Diğer yabancılar için belgeleri değiştirmekle birlikte
gerektiğinde Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile inceleme ve araştırma
yapabilirler.
2- Müracaat sırasında gereken işlemler aynen yapılmakla birlikte;
a) Dış ülkelerden alınan sürücü belgesinin aslı ve noterden veya Dış
Temsilciliklerimizden alınmış tasdikli tercümesi istenir. Yetkili memurca
müracaat formuna kayıt konarak karşılaştırma yapıldıktan sonra aslı ilgiliye
geri verilir.
b) Geçici olarak alınmış olan yabancı ülke sürücü belgeleri ile Uluslararası
sürücü belgeleri değiştirilmez.
c) Üzerinde kazıntı, silinti olanlar, açıkça şüphe doğuran iz ve belirtiler
bulunanlar ile değiştirilmelerine esas olacak bilgi derlenmemiş
olanlardan tereddüt edilenler için aslı ve tercümesi ile Emniyet Genel
Müdürlüğünün görüşlerine başvurulur.
3- Belgesini değiştirenler bir üst sınıf belge almak isterse değiştirme işlemi
yapılmadan uygulamalı sınavlara alınırlar.
Ancak bunlardan; C,D ve E sınıfı belge almak isteyenlerden 22 yaşını bitirmiş
olma şartı aranır.
SÜRÜCÜ BELGESİ SINIFLARI
"A1" Sınıfı Sürücü Belgesi : Motorlu bisiklet kullanacaklara,
"A2" Sınıfı Sürücü Belgesi : Motorsiklet kullanacaklara,
"B" Sınıfı Sürücü Belgesi : Otomobil, Minibüs veya kamyonet kullanacaklara,
"C" Sınıfı Sürücü Belgesi : Kamyon kullanacaklara,
"D" Sınıfı Sürücü Belgesi : Çekici kullanacaklara,
"E" Sınıfı Sürücü Belgesi : Otobüs kullanacaklara,
"F" Sınıfı Sürücü Belgesi : Lastik Tekerlekli Traktör kullanacaklara,
"G" Sınıfı Sürücü Belgesi : İş Makinası türünden motorlu araç kullanacaklara,
"H" Sınıfı Sürücü Belgesi : Özel tertibatlı olarak, imal, tadil veya teçhiz
edilmiş motorsiklet veya otomobil türünden araçları kullanacak hasta ve
sakatlara,
"K" Sınıfı Sürücü Aday Belgesi : İki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca
sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir.
SÜRÜCÜ BELGELERİNE AİT ESASLAR
Araç kullanma yetkisi:
1. A1, F,G ve H sürücü belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar
2. A2 sınıfı sürücü belgesi ile A1,
3. B sınıfı sürücü belgesi ile F,
4. C sınıfı sürücü belgesi B ve F
5. D sınıfı sürücü belgesi ile B,C ve F,
6. E sınıfı sürücü belgesi ile B,C ve F,
Sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan araçlar da sürülebilir.


